25-06-2009 - Het ouderschapsplan: het kind centraal!

Per 1 maart 2009 is de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding in werking getreden. Ouders zijn door deze wet verplicht een ouderschapsplan te maken bij een scheiding. In het ouderschapsplan moeten over drie onderwerpen in ieder geval afspraken worden gemaakt: de zorgverdeling, de kinderalimentatie en de informatie-uitwisseling over belangrijke aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen van de minderjarige kinderen. De Rechtbank beoordeelt het ouderschapsplan inhoudelijk onder andere aan de hand van artikel 1:247 Burgerlijk Wetboek. In dit artikel staat de omvang van het ouderlijk gezag omschreven. Aan het artikel zijn drie leden toegevoegd. Hierdoor is nu het navolgende wettelijk vastgelegd: Lid 3 "Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen." Lid 4 "Een kind over wie de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen, behoudt na ontbinding van het huwelijk anders dan door dood of na scheiding van tafel en bed (..) recht op een gelijkwaardige verzorging door beide ouders." Tenslotte geeft lid 5 een praktische wending aan het bovenstaande: ter uitvoering van het ouderschapsplan kunnen ouders rekening houden met praktische belemmeringen. Vermindering problematiek Het maken van het ouderschapsplan, en in feite thans de verplichting daartoe, vloeit voort uit de gedachte dat in de nieuwe wet de kinderen centraal staan. De kinderen worden gezien als de zwakste partij en zij hebben recht op bescherming. Een scheiding wordt gezien als een crisis binnen het gezin waarbinnen het als allereerst noodzakelijk wordt geacht dat ouders zoveel mogelijk rust rondom de kinderen creëren en daarbij snel starten met het maken van afspraken over de invulling van het ouderschap zodra de ouders feitelijk uit elkaar zijn. Het wordt belangrijk gevonden dat kinderen niet te lang in onzekerheid verkeren. Vandaar dat afspraken over de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken en de kosten van verzorging en opvoeding en de informatie-uitwisseling in een ouderschapsplan vastgelegd moeten worden. Met deze nieuwe verplichting wil de wetgever proberen om de bestaande scheidings- en omgangsproblematiek te verminderen. Het vroegtijdig nadenken over de invulling van het ouderschap na scheiding heeft als doel om verdere conflicten (op dit punt) te voorkomen. De procedure Alvorens er een verzoekschrift tot echtscheiding ingediend kan worden bij de Rechtbank moeten ouders een ouderschapsplan opstellen en samen met het verzoekschrift tot echtscheiding indienen bij de Rechtbank. Wordt er geen ouderschapsplan overgelegd dan vraagt de Rechtbank dit alsnog binnen vier weken te doen. Er wordt door de Rechtbank gelijktijdig gewezen op de mogelijkheid om doorverwezen te worden naar mediation. Kan er redelijkerwijs geen ouderschapsplan overlegd worden dan resteert nog één optie. De wetgever geeft de mogelijkheid om op basis van artikel 815 lid 6 Wetboek van Burgerlijke Rechtvordering te "volstaan met overlegging van andere stukken of kan er op andere wijze door de rechter in worden voorzien." Het vangnet derhalve. In deze situatie gaat de wetgever er nog wel vanuit dat de ouders in staat zijn om gemeenschappelijk een echtscheidingsprocedure op te starten. Helaas is dit niet altijd het geval. Indien er een eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding namens één van de ouders ingediend moet worden is de situatie uiteraard anders. Vaak zijn er al hoogoplopende conflicten. Echter, ook nu behoort de ouder, in het belang van de kinderen, na te denken over de invulling van het ouderschap na scheiding. Op basis van de wettekst moet ook nu een ouderschapsplan overgelegd worden. In de praktijk is dit een versie gemaakt door één ouder met hierin opgenomen de zorgregeling zoals deze ouder het graag in de toekomst wil zien. De discussiepunten tussen de ouders kunnen beschreven worden in het verzoekschrift tot echtscheiding met als doel om de rechter hierover de knoop te laten doorhakken. Overigens laat de wetsgeschiedenis zien dat in dit geval het ouderschapsplan niet verplicht is. De praktijk zal moeten uitwijzen hoe de rechtbanken hier mee omgaan. Kortom, de kinderen staan centraal dankzij de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding. In de komende jaren zal duidelijk worden of inderdaad de kinderen niet meer het kind van de rekening worden door de scheiding.

Deze pagina afdrukken