Echtscheiding en eigen woning

Als u en uw partner uit elkaar gaan, heeft dat gevolgen voor de eigen woning en financiën. Wat kunt u verwachten?

 

Kan ik scheiden als het huis nog niet verkocht is?

 

Wanneer jullie hebben besloten te gaan scheiden en het huis is nog niet verkocht, dan is het heel goed mogelijk om desondanks toch te gaan scheiden. Het is echter wel zo, dat jullie beiden nog niet over de overwaarde kunnen beschikken doordat dit nog in het huis vastzit. Hierdoor zijn jullie wat beperkt in de mogelijkheden, en zal er meer geregeld worden. De ScheidingsWeg kan jullie adviseren over alle haken en ogen dat dit met zich mee brengt. Waardoor jullie weloverwogen en volledig geïnformeerd jullie keuzes kunnen maken.

Wat moet er met ons huis gebeuren?

 

Jullie huis is een belangrijk deel van jullie gezamenlijk vermogen. En de waarde ervan moet dus verdeeld worden als jullie gaan scheiden.

 

Wat zijn nu de mogelijkheden die jullie hebben?

  • Één van jullie blijft in het huis wonen?
    Indien jullie in gemeenschap van goederen getrouwd zijn, moet de waarde van het huis verdeeld worden. Diegene die blijft wonen moet wel genoeg geld hebben om in zijn of haar eentje de hypotheek op te brengen. Is die mogelijkheid er niet? Dan moet het huis verkocht worden. En de overwaarde of schulden moeten dan alsnog verdeeld worden.
  • Hoe moet ik mijn ex-partner uitkopen?
    Naast dat je het volledige hypotheekbedrag moet overnemen, dien je ook de helft van de overwaarde van het huis aan je ex-partner te vergoeden. Daar heeft je ex-partner namelijk recht op. Het is mogelijk dat je ergens een spaarrekening hebt met dat bedrag. Zo niet, dan moet je de hypotheek verhogen.
  • Is de hypotheekverhoging aftrekbaar?
    Ja, de belasting ziet het extra geld dat jij aan je partner moet betalen als geld dat je uitgeeft voor de aankoop van een eigen woning. Daarmee is het gewoon aftrekbaar.

Uitkopen of verkopen?

 

Als slechts één van u eigenaar is van het huis, hoeft de woning niet te worden verdeeld. De eigenaar kan in het huis blijven wonen. Dit is anders als u in gemeenschap van goederen was getrouwd. U wordt dan automatisch voor de helft eigenaar en schuldenaar van elkaars bezittingen en schulden. Dus ook van de woning en de hypotheekschuld. Gaat u uit elkaar, dan zal de woning toch verdeeld moeten worden. Ook als deze nog steeds op naam van één van beiden staat.

 

Staat de woning op naam van u beiden? Dan zijn er grofweg twee mogelijkheden: de woning verkopen of de ex-partner uitkopen.

Verkopen en overwaarde

 

Verkoopt u het huis en heeft u overwaarde? Dan krijgt u te maken met de bijleenregeling. Dit houdt in dat u de vrijgekomen overwaarde (ook wel: eigenwoningreserve) tot drie jaar na de verkoop moet gebruiken voor de aankoop van een andere woning. Doet u dat niet? Dan krijgt u over dit bedrag geen hypotheekrenteaftrek. Uw deel van de overwaarde wordt naar eigendomsverhouding berekend.

 

Verkopen met restschuld

 

Bij verkoop kunt u met onderwaarde te maken krijgen. De woning brengt dan minder op dan de hypotheekschuld. In dat geval moet de restschuld onder u beiden worden verdeeld.

 

Als een van beiden in het huis blijft wonen en er is - na taxatie - sprake van onderwaarde, dan vergoedt de vertrekkende ex-partner naar rato zijn of haar aandeel in de woning én de onderwaarde.

 

Hypotheekrenteaftrek

 

Sluit u een nieuwe lening af om uw partner uit te kopen? Of neemt u het deel van de bestaande lening van uw partner over? In beide gevallen bent u verplicht om de nieuwe lening volledig en minimaal annuïtair af te lossen. Doet u dat niet, dan heeft u over (dat deel van) de lening geen recht op hypotheekrenteaftrek.

 

Op uw eigen hypotheekdeel hoeft u voor het behoud van renteaftrek niet verplicht af te lossen, mits dat hypotheekdeel voor 1 januari 2013 is afgesloten.

 

Scheidingsregeling

 

Boedelverdeling duurt na een scheiding vaak nog enige tijd. Zolang de een de ander niet heeft uitgekocht of de woning zelf niet is verkocht, zijn u en uw ex-partner beiden nog eigenaar van de woning.

 

Is de woning voor u geen hoofdverblijf meer? Dan komt u voor de inkomstenbelasting niet langer in aanmerking voor hypotheekrenteaftrek. De Belastingdienst heeft speciaal hiervoor een scheidingsregeling (pdf).

 

Tijdens een periode van twee jaar kunt u de financiële zaken aanpassen aan de nieuwe situatie. Zo kan het huis op een later tijdstip worden verkocht. Of door uw achterblijvende ex-partner geheel worden overgenomen. Na deze twee jaar wordt de woning voor u belast in box 3 en realiseert u (fictief) de overwaarde op uw deel van de woning. Bij aankoop van een nieuwe woning moet u hiermee rekening houden in verband met bijleenregeling.

 

Ex-partner betaalt niet mee

 

Als de hypotheek op naam van u beiden staat, bent u samen verantwoordelijk voor de betaling van hypotheeklasten. U kunt samen afspreken hoe u de lasten onderling verdeelt. Bij deze verdeling speelt mee wie van u beiden de woning bewoont en welk inkomen u en uw ex-partner hebben. Maar wat kunt u doen als uw ex-partner niet meer wil of kan betalen? Probeer in goed overleg een oplossing te vinden, eventueel met behulp van een mediator. Lukt dat niet, dan kunt u het volgende doen:

 

  1. Schrijf uw ex-partner een aangetekende brief. Hierin stelt u hem of haar in gebreke en stelt u een termijn waarbinnen uw ex-partner alsnog aan u moet betalen. Gangbaar is een termijn van twee weken.
  2. Reageert uw ex-partner niet of afwijzend? Schakel dan juridische hulp in.